ประวัตินพลักษณ์: จากกูร์จีเยฟถึงแบบทดสอบยุคใหม่

การรู้สายนี้สำคัญ เพราะที่มาของระบบอธิบายได้ทั้งกลิ่นอายทางจิตวิญญาณของมัน และคำวิจารณ์ที่มันได้รับ

ประวัตินพลักษณ์ฉบับย่อ

สายยุคใหม่สรุปได้ด้วยหมุดหมายสี่ขั้น^[1] ขั้นแรก สัญลักษณ์ 9 จุดปรากฏช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ในคำสอนของจอร์จ กูร์จีเยฟ (George Gurdjieff) โดยยังไม่มีลักษณ์บุคลิกภาพผูกอยู่ ขั้นที่สอง ในทศวรรษ 1960 ออสการ์ อิชาโซ (Oscar Ichazo) ผูกคำบรรยายลักษณ์เข้ากับจุดต่าง ๆ ของสัญลักษณ์ ขั้นที่สาม ในต้นทศวรรษ 1970 เคลาดิโอ นารันโฮ (Claudio Naranjo) นำระบบนี้มาที่เบิร์กลีย์ และขยายลักษณ์ต่าง ๆ เป็นภาพบุคลิกภาพเชิงจิตวิทยาที่เรารู้จักกันในวันนี้ ขั้นที่สี่ ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 ระบบนี้แพร่หลายผ่านหนังสือ สัมมนา และแบบทดสอบ รวมถึงหลักสูตรที่สอนโดยนักบวชเยซูอิตในสหรัฐอเมริกา^[1]

ใครเป็นผู้คิดค้นนพลักษณ์

ไม่มีใครคนเดียวที่คิดค้นมันขึ้นมา คำตอบที่ตรงไปตรงมาต้องเอ่ยถึงสามคน กูร์จีเยฟสอนเรื่องสัญลักษณ์ อิชาโซผูกคำบรรยายลักษณ์เข้าไป และนารันโฮขยายลักษณ์เหล่านั้นเป็นภาพบุคลิกภาพที่ใช้กันทุกวันนี้^[1] ใครที่ยกเครดิตให้คนใดคนหนึ่งเพียงคนเดียว ก็เล่าเรื่องได้เพียงบางส่วน หัวข้อด้านล่างจะไล่ทั้งสามขั้นตามลำดับ

สัญลักษณ์มาก่อนลักษณ์: กูร์จีเยฟและสายทางที่สี่

จอร์จ กูร์จีเยฟ (ราวปี 1866 ถึง 1949) เป็นครูทางจิตวิญญาณเชื้อสายอาร์เมเนียและกรีก ระบบของเขาที่เรียกว่าสายทางที่สี่ (Fourth Way) ใช้รูป 9 จุดเป็นแผนภาพหลัก^[2][3] ในคำสอนของเขา สัญลักษณ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของจักรวาลวิทยา เป็นวิธีแสดงกระบวนการและกฎต่าง ๆ และไม่ได้มาพร้อมแผนที่บุคลิกภาพใด ๆ เรื่องเรขาคณิตของสัญลักษณ์อธิบายไว้ในบทความ สัญลักษณ์นพลักษณ์

กูร์จีเยฟพบหรือได้รูปนี้มาจากที่ใด ไม่มีบันทึกที่ชัดเจน^[1] ต่อมาหนังสือยอดนิยมโยงมันไปถึงสำนักซูฟีโบราณและประเพณีเก่าแก่อื่น ๆ คำกล่าวอ้างเหล่านั้นยังเป็นที่ถกเถียงและไม่มีหลักฐานเอกสารรองรับ งานประวัติศาสตร์ที่จริงจังจึงถือว่าสัญลักษณ์ยุคใหม่เริ่มต้นที่กูร์จีเยฟ^[1]

ออสการ์ อิชาโซและโปรโตแอนาลิซิส

ชั้นของบุคลิกภาพเริ่มต้นที่ออสการ์ อิชาโซ ครูชาวโบลิเวีย ซึ่งในทศวรรษ 1960 ได้พัฒนาระบบที่เขาเรียกว่าโปรโตแอนาลิซิส (Protoanalysis) และผูกคำบรรยายลักษณ์เข้ากับ 9 จุดของรูปนี้^[4] อิชาโซสอนเรื่องความยึดติด (fixation) คุณธรรม และองค์ประกอบอื่น ๆ ที่สัมพันธ์กับแต่ละจุด จนเปลี่ยนแผนภาพเชิงจักรวาลวิทยาให้กลายเป็นแผนที่ลักษณ์ของมนุษย์ นี่คือจุดที่นพลักษณ์ในฐานะระบบบุคลิกภาพ ไม่ใช่แค่สัญลักษณ์เปล่า ๆ ได้ถือกำเนิดขึ้น^[1][4]

เคลาดิโอ นารันโฮที่เบิร์กลีย์

ก้าวจากระบบของอิชาโซสู่นพลักษณ์ยุคใหม่เป็นผลงานของเคลาดิโอ นารันโฮ จิตแพทย์ที่เกิดในชิลี ซึ่งตอนนั้นทำงานอยู่ในสหรัฐอเมริกา^[5] ในต้นทศวรรษ 1970 นารันโฮสอนระบบนี้ที่เบิร์กลีย์ ทำให้คำบรรยายลักษณ์ลึกและกว้างขึ้น และโยงมันเข้ากับรูปแบบทางจิตวิทยาแทนหลักคำสอนลึกลับ^[1][5] ลูกศิษย์ของเขานำคำสอนออกไปเผยแพร่ต่อ และส่วนสำคัญของการแพร่หลายนั้นผ่านนักบวชเยซูอิตและการเข้าเงียบของคาทอลิกในสหรัฐอเมริกา ซึ่งทำให้ระบบนี้มีผู้ฟังชาวอเมริกันกลุ่มแรก^[1]

นพลักษณ์เป็นที่นิยมได้อย่างไร

ช่วงที่ระบบนี้แพร่หลายเป็นเรื่องราวของวงการหนังสือ ตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1980 หนังสือของผู้เขียนอย่างดอน ริชาร์ด ริโซ (Don Richard Riso) และรัสส์ ฮัดสัน (Russ Hudson) ทำให้ระบบนี้มีผู้อ่านกว้างขวางและมีคำศัพท์มาตรฐาน รวมถึงระดับพัฒนาการและแบบสอบถาม RHETI ผลงานของทั้งสองอธิบายไว้ในบทความ นพลักษณ์ของริโซและฮัดสัน^[1][6] จากนั้นแบบทดสอบเชิงพาณิชย์ก็ตามมา แล้วจึงเป็นอินเทอร์เน็ต ซึ่งเพิ่มทั้งการเข้าถึงและความเห็นที่ไม่ตรงกันระหว่างสำนักขึ้นหลายเท่า แบบทดสอบบนเว็บไซต์นี้เป็นส่วนหนึ่งของช่วงล่าสุดนั้น เป็นแบบทดสอบประเมินตนเองที่ให้คะแนน 9 ลักษณ์ตามที่อธิบายไว้ในภาพรวม นพลักษณ์คืออะไร

ทำไมที่มาจึงสำคัญ

เรื่องที่มาของนพลักษณ์ควรรู้ด้วยเหตุผลสองข้อ ข้อแรก มันอธิบายคำศัพท์ ซึ่งยังคงใช้ภาษาทางจิตวิญญาณและปรัชญาจากสายทางที่สี่ของกูร์จีเยฟ มากกว่าศัพท์ของจิตวิทยาเชิงวิชาการ^[3] ข้อสอง มันช่วยให้ตั้งความคาดหวังได้ตรงตามจริง สายคำสอนอายุร้อยปีไม่ใช่สิ่งเดียวกับเครื่องมือทางจิตวิทยาที่ผ่านการยืนยันแล้ว ความแตกต่างนี้อธิบายไว้ในบทความ คำวิจารณ์นพลักษณ์^[1]